Speekselklieraandoeningen
Speeksel lijkt vanzelfsprekend, tot er iets misgaat. Bij elke hap, slok of zin die u uitspreekt, spelen de speekselklieren een belangrijke rol. Ze zorgen voor een soepele mondfunctie, beschermen uw gebit en ondersteunen de spijsvertering.
Het speeksel wordt gevormd door drie paar grote speekselklieren:
- de oorspeekselklier
- de onderkaak- speekselklier
- de ondertong- speekselklier.
Daarnaast bevinden zich nog vele honderden kleine speekselkliertjes verspreid onder het slijmvlies van uw mond en keel. Wanneer u ouder wordt treden er veranderingen op in uw speekselklieren. Dit zorgt doorgaans niet voor klachten of aandoeningen, maar in sommige gevallen kan dit wel zo zijn.
Vragen of een afspraak maken?
Bel ons op: 020 – 2246387
Zwelling van de speekselklieren
Bij een verandering in de stofwisseling, zoals diabetes, leverziekten of schildklierafwijkingen, overmatig alcoholgebruik of bij eetstoornissen (bv. anorexia nervosa), kan een zwelling van de speekselklieren optreden. In de meeste gevallen zit de zwelling dan aan beide kanten van de mond.
Een ontsteking met pijn en zwelling kan ook worden veroorzaakt door een speekselklier die al langere tijd niet goed of minder goed functioneert. Bacteriën in de mond komen dan in de speekselklier en veroorzaken een ontsteking met een vaak pijnlijke zwelling. Als u hier niets aan laat doen, kan de ontsteking verergeren en in sommige gevallen moet de klier dan verwijderd worden.
Te weinig speeksel
Minder speekselproductie is een bijwerking van sommige medicijnen. Middelen waarvan dit een bekende bijwerking is, zijn bijvoorbeeld medicijnen tegen depressies, te hoge bloeddruk en urineverlies.
Syndroom van Sjögren
Te weinig speeksel kan een symptoom zijn van het syndroom van Sjögren, een auto-immuunziekte waarbij de speeksel- en traanklieren worden aangetast. Dit kan leiden tot een droge mond en droge ogen, en soms ook tot klachten in andere organen. Bij de diagnostiek van het syndroom van Sjögren wordt samengewerkt met de reumatoloog om een volledig beeld van de situatie te krijgen.
Verschillende speekselklieraandoeningen
Klachten aan de speekselklieren kunnen verschillende oorzaken hebben. Veelvoorkomende problemen zijn:
- Speekselstenen
- Slijmcystes
- Goedaardig of kwaadaardig gezwel (tumor)
Speekselsteen
Een speekselklier kan verstopt raken door speekselsteentjes. Dat is een verkalking van ingedikt speeksel in de speekselklier of in de uitvoergang in de mondholte. Doordat de klier nog wel steeds speeksel produceert ontstaat een ophoping achter de verstopping. Dit zorgt voor pijn en zwelling, vooral tijdens het eten.
De vorming van speekselstenen komt op alle leeftijden voor, meestal wordt een steentje aangetroffen in de onderkaakspeekselklier. In sommige gevallen kan een heel klein steentje vanzelf verdwijnen. Grotere speekselstenen moeten door de kaakchirurg worden verwijderd. Er wordt dan een klein sneetje in de afvoergang gemaakt. Wanneer dit niet lukt, moet in sommige gevallen de volledige speekselklier verwijderd worden.
Slijmcyste (mucocèle)
Een relatief vaak voorkomende aandoening is een slijmcyste van de kleine speekselklieren. Dit wordt ook wel een mucocèle genoemd. Dit komt vooral vaak voor aan de binnenzijde van de onderlip en wordt veroorzaakt door een verstopping van de uitvoergang van het speekselkliertje, bijvoorbeeld nadat er op de lip is gebeten. Omdat het speekselkliertje wel speeksel blijft produceren ontstaat er een cyste. De kaakchirurg kan deze slijmcyste operatief verwijderen.
Tumor (goedaardig of kwaadaardig)
Soms kan een zwelling in de speekselklier wijzen op een tumor (gezwel). De meeste zwellingen in de speekselklieren zijn goedaardig. Het is wel altijd nodig om aanvullend onderzoek te doen naar een zwelling in de speekselklier. Soms wordt de zwelling direct geheel verwijderd en ingestuurd voor laboratorium onderzoek, maar als dat niet kan, zal de kaakchirurg u verwijzen voor een echo met punctie (dunne naald waarmee wat celletjes uit de zwelling worden opgezogen) of aanvullende beeldvorming (CT scan of MRI scan). Speekselklierzwellingen behoren tot de expertise van onze MKA chirurgen.
Veelgestelde vragen over speekselklieraandoening
Wordt de behandeling vergoed?
De volledige behandeling wordt vergoed vanuit de basisverzekering. Wel moet u rekening houden met uw eigen risico. Dit deel zal u zelf moeten betalen.
Heb ik een verwijzing nodig?
Ja, uw vaste tandarts of huisarts zal u doorverwijzen wanneer u behandeling nodig heeft. Zonder verwijzing kunt u dan ook niet bij een kaakchirurg terecht.
